Paniklemeyin!

Unutmayın ki gebelik doğal bir süreçtir.

Bu 40 hafta süren yolculukta sizin ve bebeğinizin birbirinize ve yaşayacağınız tüm değişikliklere alışacağınız yeterli vaktiniz olacaktır.

Düzenli takiplere gittiğiniz sürece doktorunuz durumunuz hakkında gerekli durumlarda danışmanlık ve rehberlik yapacaktır.

Siz de ömür boyu hep hatırlayacağınız bu kırk haftanın keyfini çıkarmaya bakın.

Yapmanız ve yapmamanız gerekenleri öğrenin.

Hafta hafta gebeliği ve temel takip prensiplerini öğrenin.

Bu size kendi tedavi planınızda seçimlerinizi bilinçli olarak yapmanızı sağlayacaktır.

Kadın doğum doktorunuzdan ya da aile hekiminizden faydalanabilirsiniz.

Hastaneler bünyesinde kurulmuş ve tamamen ücretsiz olan Gebe Bilgilendirme Sınıfına katılmanız size, sizin gibi başka gebelerle tanışma ve paylaşımda bulunma imkanı sağlayarak korkularınızla baş etmeniz ve basit gebelik problemleriniz için yardım almanıza olanak sunar.

Doktorunuz sizi değerlendirdikten sonra bazı testler isteyecektir.

Bu testlerin bir kısmı tüm gebelere yapılmakla beraber bazıları sizin sağlık durumunuza özgü olarak doktorunuz tarafından istenecektir.

Doğum öncesi tarama testleri ise zeka geriliği ile seyreden bazı hastalıkları erken saptamak için istenir.

Bu testler gebeliğin belirli haftalarında yapıldığından gebe olduğunuzu öğrenince hemen doktora başvurmanız önemlidir.

İlk muayenede istenen testler; sizin genel sağlık durumunuzu değerlendirmeye yönelik kan testleri (kan sayımı, karaciğer, tiroid,
kan şekeri, idrar gibi), doktorun gerekli görmesi durumunda bebeğe bulaşabilecek bir hastalık taşıyıp taşımadığınıza yönelik testler
(sarılık, HIV, VDRL) ve kan grubudur.

İkili Test

11-13. haftalar arası yapılan tarama testidir.

Bu haftalar arasında ultrasonda bebek değerlendirilip ense kalınlığı ölçüldükten sonra ikili test (kan tahlili) yapılır.

Sonuçlar değerlendirildikten sonra yüksek riskli bulunmuşsa bir sonraki aşamada amniosentez/kordosentez denen testler (rahim içinden sıvı ya da kordondan kan alınması) önerilir.

Ancak bu yollar ile alınan örneklerin genetik incelenmesi ile kesin teşhis konabilir.

• Gebelik öncesi kilonuz normalden az ise (vücut kitle indeksi 19 ve altı) 13-18 kilo almanız normaldir.

• Normal kiloda iseniz (vücut kitle indeksi 19-25) 11-15 kilo almanız uygundur.

• Gebelik öncesi kilonuz fazla ise (vücut kitle indeksi 25 ve üzeri) 7-10 kilodan fazla almanız önerilmez.

Gebelikte aşırı kilo alımı anne ve bebek sağlığı açısından diyabet, yüksek tansiyon ve iri bebek gibi riskleri artıracağı gibi gebelik sonrasında verilemeyen ve kalıcı olan kilolar, kalp damar sağlığına etkileri açısından tüm hayatınızı etkiler.
Gebelik öncesi kilonuz normalden az ise bebeğiniz de düşük doğum ağırlıklı olabilir, hatta erken doğabilir.
Kaç kaloriye ihtiyaç duyduğunuz ilk kilonuza, yaşınıza ve ne kadar hareket ettiğinize bağlı olmakla birlikte ortalama olarak günlük toplam; ilk üç ay için 2000 kaloriye, ikinci üç ay için 2200 kaloriye ve son üç ay için 2400 kaloriye ihtiyaç vardır.
Gebeliğin ilk aylarında kilo alımı çok gerekli değildir. İlk üç ay için 1,5-2 kilo alımı yeterli sayılır.

Bu da günde fazladan alınması gereken 150-200 kalori demektir.

Bir kase yoğurt bu ihtiyacı karşılar.
Üçüncü aydan itibaren ise düzenli olarak aylık 1500-1800 gram alınması gerekmektedir.
Günlük 300 kalorilik bir artış ile bu sağlanabilirki bu da bir sandviç ve bir bardak süt demektir.
Yenilen miktardan çok ne yenildiğine önem verilmelidir.
Taze vitamin bakımından zengin meyve ve tam tahıl ürünler tercih edilmelidir.

Diyetiniz bebeğinizin sağlığını dışarıdan etkileyebileceğiniz en önemli değişkendir.

Temel unsur, meyve ve sebze çeşitliliğini artırmanın yanında yenilen tahılın tam tahıl olmasıdır.

Ancak bazı ürünleri (folik asit içerenler gibi) özellikle tüketmekte fayda vardır.

Unutmayın ki bebeğiniz ihtiyaçlarını sadece sizden karşılayabilir.

Yeterince alamadığınız mineraller sizin vücut deponuzdan karşılanacak, bu da özellikle kemik ve diş gibi dokularınıza yansıyacaktır.

Kendinizi her zamankinden daha aç hissedeceksiniz.

Ancak bebek var diye iki kişilik yemek doğru değildir.

Kahvaltınızı aksatmayın.

Kahvaltı yapmak, gereksiz ve daha yağlı, şekerli yiyecekleri atıştırmanıza engel olur.

Özel bir diyet yapmanıza gerek yoktur.

Sağlıklı bir diyet için çoğu kez yediğiniz gıda çeşitliliğini artırmanız yeterli olacaktır. Her meyvenin vitamin kombinasyonu farklıdır. Çeşitliliği artırırsanız bebeğin tüm ihtiyaç duyduğu vitaminleri sağlama olasılığınız artar. Taze, vitaminden zengin meyve, sebze ve tam tahıl ürünleri tercih edin.

Tütün ve mamulleri dışında özen göstermeniz gereken bazı başlıkları şöyle sıralayabiliriz:
- Alkol ve zararlı maddelerden uzak durun. Röntgen (x-ray) ışınlarından uzak durun ve başka bir nedenle (hasta refakati, hasta ziyareti vb.) bir sağlık kuruluşunu ziyaret ettiğinizde de röntgen bölümlerinden uzak durmaya özen gösterin.
- Hangi sebeple olursa olsun hekime ya da bir sağlık hizmeti almaya müracaat ettiğinizde mutlaka hamile olduğunuzu söyleyin.
- Günlük aldığınız kafein miktarını kısıtlayın. Günlük kafein alımı 200 miligramdan az olmalıdır. Bir fincan Türk kahvesi 57 miligram, bir kutu kola 33 miligram kafein içerir.
- Papatya, zencefil, ıhlamur gibi bitki çaylarını günde bir-iki bardaktan fazla içmeyin. Ahududu, adaçayı, sinameki, keten tohumu doğum sancılarını başlatıp erken doğuma neden olabilir. Gebelikte tüketmemekte
fayda vardır. İçeriğini bilmediğiniz bitki çaylarını içmeyin. Kullandığınız her türlü destekleyici üründe mutlaka T.C. Sağlık Bakanlığının tavsiyesinin olup olmadığını kontrol edin.
- Gebelikte saç boyatmanın güvenilirliği ile ilgili net bilgiler bulunmamaktadır. Saçınızı boyatacaksanız ilk üç ay ertelemeniz faydalı olacaktır. Saçınızı boyarken mutlaka eldiven kullanın, ürün üzerindeki önerilere uyun, önerilen süreden daha fazla tutmayın ve çok iyi durulayın. Sertifikalı ya da ilgili Bakanlıkların üretim onayı verdiği ürünleri kullanın.
- Hekiminizin önermediği reçetesiz ilaç kullanmayın. Gebelik öncesi rahatlıkla kullandığınız ilaçlar, özellikle ağrı kesiciler artık güvenli olmayabilir. Doktorunuza danışmadan ilaç almayın. Kullandığınız tüm ilaç ve reçetesiz uygulamalardan (balık yağı takviyesi, bitkisel çaylar gibi) doktorunuzu haberdar edin. Bazı vitaminler vücutta birikir. Bilmeden fazladan aldığınız vitaminler, vitamin zehirlenmesine neden olabilir.

- Hazır gıda ve abur cuburdan uzak durun. Bu yiyecekler yeterli protein ve vitamin içermediklerinden sadece kilo almanıza neden olur.
- Sauna, kaplıca ve çok sıcak banyolardan kaçının.
- Boya kokusundan uzak durun. Evinizi boyatacaksanız evinizi iyice havalandırın, mümkünse birkaç gece başka yerde geceleyin.
- Et ürünlerini iyice pişirin. Kendiniz hazırlarken pişmemiş köfte harcının tadına bakmayın ve sosis, sucuk gibi ürünleri pişirmeden yemeyin. Çiğ ve az pişmiş etlerden, hamileler için önemli bir sorun teşkil eden ve düşüklere ya da bebeklerde beyin hasarına neden olan toksoplazma mikrobu geçebilir.
- Evcil hayvan özellikle kedi besliyorsanız dışkı kaplarını siz temizlemeyin. Eğer temizlemek zorunda iseniz eldiven kullanın ve atın. Her seferinde yeni eldiven kullanın. Hayvanların kullandığı dışkı kaplarını her gün bekletmeden boşaltırsanız toksoplazma kistlerinin açılmasına zaman vermeyeceğinizden bulaşma rizki azalır.
- Oturmanız gerekiyorsa çok uzun süreli oturmayın. Mola alıp dolaşın. Bu, damarlarda hareketsiz kalan kanın dolaşımını sağlar ve pıhtı oluşumunu önler. Çok uzun süre ayakta kalmayın. Bacaklarınızda varis ve ayak bileklerinizde ödem (şişlik) oluşur. Bu durumda uzanıp ayak altına yastık koyarak bacaklarınızı yükseltin.
- Araba kullanıyorsanız her zaman olması gerektiği gibi gebeyken de emniyet kemerinizi mutlaka takın. Ancak kemeri göbeğinizin altından geçirin.

Hastane çantası hazırlarken sizin eşyalarınızı ve bebeğin eşyalarını ayrı iki çanta yapmanız ve neyi nereye koyduğunuzu refakatçinize göstermeniz telaşlı saatlerinizde çok faydalı olacaktır.
Çantanızı hazırlamak için son dakikayı beklemeyin. Son ayınızda çantanız hazır bulunsun.

Doğum yapmış akraba ve arkadaşlarınızdan hastane ortamında gerekli olan, ihtiyaç duydukları malzemeleri sorup öğrenmenizde, onların tecrübelerinden yararlanmanızda fayda var.
Yanınızda hemen doğum sonrası kanama kontrolünde kolaylık sağlayacak çok uzun olmayan bir gecelik ve en az iki adet pijamanızı hazır bulundurun. Tansiyon ölçülmesine izin verecek şekilde kolları bol olmalıdır.

Doğum sonrası erken dönemde biraz ağrınız olacaktır. Ağrılı dönemde giymekte zorlanmamanız için iç çamaşırlarınızı büyük beden tercih edin. Ayrıca hastanede bir günden fazla konaklama ihtimaline karşı birden fazla çamaşır bulundurmakta ve emzirme sutyenini de çantada bulundurmakta fayda var.

Anne çantasında terlik, diş fırçası, hijyenik ped gibi kişisel bakım ürünlerinizi bulundurmayı unutmayın.
Bebeğiniz için de en az üç çamaşır takımı, iki adet battaniye, alt bezi yanınızda bulundurmanız gerekir.
Yanınızda biberon bulundurmayın. Bebeğinizi emziremiyorsanız hastanede görevli hemşireden yardım alın.

Varsa dikişlerinizin bakımını, kontrol zamanınız, hangi durumlarda hastaneye başvurmanız gerektiğini ve hangi ilaçları kullanacağınızı sorun.

Bir süre daha kan yapıcı ilaçlara ve vitaminlere devam etmeniz faydalı olabilir, doktorunuzdan kendi durumunuzu öğrenin.

Sağlıklı bir lohusalık geçirmeniz için doğum sonrası izlemlerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin.
İlk 24 saat hastanede

2-5. günler arası
13-17. günler arası
30-42. günler arası
Bu dönemde de beslenmeniz önemlidir. Başarılı bir emzirme için daha yüksek kalorili diyete ihtiyaç devam etmektedir. Yaş ve kiloya göre değişmekle birlikte yaklaşık günlük 700 kilokalori ekstra enerji ihtiyacınız vardır. Ayrıca vücudunuz bir toparlanma sürecine girdiğinden enerjiye olan gereksinimi artmıştır.
Doğum ister normal olsun ister sezaryen, anne için yorucu bir süreçtir. Annenin öncelikle dinlenmeye ihtiyacı olacaktır. Ancak yeterli uyku sağlandıktan sonra evin içinde dolaşmaya başlayarak yürümeniz daha iyidir.
Erken hareketlenme bağırsakları çalıştırarak doğum sonrası görülen gaz ve dolayısıyla rahatsızlık ve ağrı şikayetini azaltır. Vücuttaki ödemin daha kolay çözülmesini sağlar. Ayrıca özellikle bacaktaki kanın dolaşmasını sağlayarak varis ya da pıhtılaşmanın önüne geçer. Erken hareketlenen ve hayata karışan annelerde doğum sonu görülen duygusal çöküntüler daha az görülür.

Eğer dikişleriniz varsa iyileştikten sonra doktorunuza danışarak doğum sonu egzersizlerine başlayabilirsiniz. Bu sizin motivasyonunuzu artırır. Kaslarınızı kuvvetlendirerek daha hızlı toparlanmanızı ve kilo vermenizi sağlar.
Doğumu takiben değişen vücut dengelerine bağlı olarak saç dökülmeleri görülür. Telaşa kapılmayın, çoğu kez bu durum geçicidir. Doktorunuza başvurup gerekli takviyeleri öğrenebilirsiniz.
Kısaca bu dönemde bol sıvı alın, iyi beslenin, uyku ve dinlenmeye vakit ayırın ama tembellik etmeyin, hareket edin.

ANNE SÜTÜ ALAN BEBEK VİTAMİN ALMALI MI?

Anne sütü, hızla büyüyen bebeğinizin vitamin D ihtiyacını karşılamayabilir. Aile hekiminize danışarak vitamin D desteği verebilirsiniz. Vitamin D, kemikler için gerekli kalsiyumun daha iyi emilmesini sağlar. Aldığınız ilaçların çoğu süte geçeceğinden doktorunuza danışmadan ilaç almayın.

Bebeğinizin ilk muayenesi doğar doğmaz başlar. Doğumu yaptıran doktorunuz veya çocuk doktoru yeni doğan bebeğin durumunu değerlendirir. Herhangi bir sıkıntısı olmayan bebeklerin göbek ve göz bakımları yapılıp tartılır, baş çevreleri ve boyları ölçülür. K vitamini iğnesi uygulamasından sonra doğumsal hastalıklar açısından ilk muayenesi yapılarak anneye verilir. Bazı kan testleri (kan sayımı, kan grubu, gerekli  durumlarda kan şekeri seviyeleri) yapılır.
Hepatit B aşısı da doğum sonu hastaneden taburcu olmadan önce yapılır. Bunun dışında topuk kanı olarak bilinen tarama testleri her bebeğe yapılması zorunlu testlerdir. Topuk kanı alınması için bebeğin anne sütü almaya başlaması gerekmektedir. Genellikle ilk 24 saat tamamlanınca bakılabilir. Bebeğiniz hastaneden taburcu olmadan önce mutlaka işitme tarama testi de yapılmalıdır.