--->
NÖBETÇİ ECZANELER

Gebeliğinizin ilk 3 ayında vücudunuzun hızla değiştiğini fark edeceksiniz. Uykuya meyil, halsizlik, bulantı, kusma, göğüslerde gerginlik ve dolgunluk bebeğinizi henüz fark etmeseniz bile size gebe olduğunuzu hatırlatır. Duygularınız değişken olabilir, çok mutlu olmanın yanında, anksiyete de oluşabilir. Bebeğiniz ise çok hızlı büyümektedir. Birkaç milimetrelik bir su kesesi iken üç ayın sonunda yaklaşık 7 santimetreye ulaşmıştır.
Ultrasonda sizin de el ve ayaklarını seçebileceğiniz bir canlı olmuştur ki bu da bebeğinizin 3 ayda kat be kat büyüdüğü anlamına gelir. Tüm bu hızlı büyüme sürecinde ilk doktor kontrolünü yaptırmış olmanız, hatta vitaminlere gebelik öncesinde başlamış olmanız gerekmektedir. Folik asit bu dönemde en gerekli vitamindir. Günlük 400-800 mikrogram folik asit almanız önerilir. Bunun için brokoli ve yeşil yapraklı sebzeler yiyin.Bu bebeğinizin beyin ve omurilik gelişimi için gerekli olup bazı doğumsal anomalilerin de riskini azaltır.
Ayrıca doktorunuza başvurup 11-14 hafta tarama testleri ve ense kalınlığı ölçümü hakkında bilgi almalısınız.

1., 2. ve 3. Gebelik Haftaları

Bu haftalar yumurtalıkta yumurtanın çatladığı ve döllenmenin olduğu haftalardır. Daha gününüz geçmemiştir, Dolayısı ile siz henüz gebeliğinizin farkında olmadığınız için gebelikten şüphelenmeseniz de doktora sormadan herhangi bir ilaç kullanmamanız önemlidir.

4. Gebelik Haftası

Adet beklediğiniz haftadır. Birkaç hücreden ibaret olan bebeğiniz döl yatağına bu haftada tutunur. Bebeğiniz henüz ultrasonda görülmeyebilir. Kanda yaptırdığınız gebelik testi pozitif çıkacaktır. Bu hafta müjdeyi aldığınız haftadır.

5. Gebelik Haftası

Ultrasonda bir kesecik belirmiştir. İleride organlarını oluşturacak olan üç katman halindedir. Bu keseciğin içinde bebeği görmek için biraz daha sabretmeniz gerekebilir zira sadece birkaç milimetre boyutundadır.

6. Gebelik Haftası

Artık doktorunuzun yardımıyla ultrasonda bir gebelik kesesi içinde, mercimek tanesi kadar görebilirsiniz. Bu haftada nöral tüp dediğimiz ileride omuriliği oluşturacak sırt kısmındaki yapı kapanır. Kalbi ilk kanı
pompalamaya başlar. Kalbi dakikada 150-160 atım atmaktadır. İleride yüzünü oluşturacak ilk yapılar da oluşmaya başlamıştır, ayrıca kol bacak tomurcukları seçilebilir. Mercimek büyüklüğünde bir canlıdan beklemeseniz de artık tüm organları gelişme sürecindedir.

7. Gebelik Haftası

Boyu yaklaşık 7 milimetredir. Artık el ve ayak çıkıntıları daha rahat seçilebilir. Kordonun ucuna bağlı, hamakta sallanır gibi durur. Ultrasonda siz de kabaca şeklini anlayabilirsiniz. Beyin yarı küreleri gelişmeye devam eder.

8. Gebelik Haftası

Baş popo mesafesi 13 milimetre kadardır. Ultrasonda da büyük kafası ile fasulyeye benzer. Kol ve bacak çıkıntılarının ucunda el ve ayakları yumru halinde görülebilir. Henüz parmakları yapışık olup birbirinden ayrılmamıştır. Göz ve kulakları oluşmuştur. Beyinde sinir hücreleri birbiri ile bağlantı yapmaya devam etmekte ve sinir ağını oluşturmaktadır. Henüz dış cinsel organları ayrışmamıştır; kız, erkek ayrımı yapılamaz.

9. Gebelik Haftası

Artık ultrasonda insana daha çok benzer. Gelişmesi daha detaylara inmiştir. Kolları dirsekten kıvrılmıştır. Göz kapakları tamamlanmıştır ancak henüz ayrılmadıklarından açılıp kapanma hareketi yapamazlar. Bunun için
yeterli kas ve sinir gelişimi yapım aşamasındadır. Cinsiyet organları yapılmaya başlansa da henüz ultrasonda seçilemez. Plasenta (bebeğin eşi) çalışmaya başladığından hormonal olarak annenin yumurtalıklarına bağımlılık azalır. Yani düşük ihtimali nispeten azalmıştır.

10. Gebelik Haftası

Yaklaşık 30-35 milimetredir. Gözün iris tabakası bile oluşmuştur. Beyin gelişimi hızla devam etmekte olup kafa her zaman oran olarak gövdeden büyüktür. Kafa ve gövde birbirinden uzaklaşmaya, boyun belirmeye başlamıştır. Gelişiminin en kritik dönemini başarı ile tamamlamış, ilk zorlu dönemeci atlatmıştır. Bundan sonra enerjisini detaylandırmaya harcayacaktır. Artık o bir embriyo değil fetüstür.
Kol ve bacaklarını kıvırabilir. Ufak tekmelerini doktor kontrollerinde ultrasonda görebilirsiniz ancak sadece kendi sularını dalgalandıracak kuvvettedir, siz hissedemezsiniz.

11. Gebelik Haftası

Boyu 50-65 milimetre ve ağırlığı 8 gram kadardır. Kemikleri sertleşmeye ve gelişmeye başlamıştır. Göz araları geniş, kulakları da düşüktür. İleriki dönemlerde bunlar nihai yerlerine ulaşacaktır. Hareketleri daha da artmıştır ama hala bunları hissedemezsiniz. Bir ipin ucunda topaç gibi ani sıçrama hareketleri yapar, bu kordonunun uzaması için gereklidir. Karaciğerde kan hücre yapımı da bu haftada başlamıştır.

12. Gebelik Haftası

Bu haftada parmaklarını açıp kapayabilir. Tırnakları oluşmaya başlamıştır. Ağzı ile emme hareketi yapar ve bu ultrason sırasında gözlemlenebilir. Hatta idrarını bile yapmaya başlamıştır. Boyu yaklaşık 70-80 milimetre, ağırlığı ise 12-15 gram kadardır. Artık kemikleşme başlamıştır. Kıkırdakların hızla kireçlenmesi ve kemiğe dönüşümü bu dönemlerde gerçekleşmeye başlar. Burun kemiği ultrasonda görülebilir hale gelir. Plasentanın oluşumu da tamamlandığından hamileliğin devamı için gerekli hormonların üretimi arzulanan düzeye ulaşmıştır. İkili tarama testi (11-14 hafta arası) bu hafta içinde yapılabilir.

İlk aylarda görülen bulantı ve kusmaların azalması ile kendinizi daha iyi hissettiğiniz bir döneme girdiniz. Karnınız belirginleşti, gebe olduğunuzu hissediyorsunuz, duygusal olarak da bebeğinizin varlığına alıştınız.

İkinci üç ayda hem kilo almanız hızlanır hem de bebeğiniz yer kaplamaya başlar. Buna bağlı cildinizde çatlaklar, bel ağrıları gibi yakınmalarınız oluşabilir. Cildinizi nemlendiricilerle besleyin.
Ortopedik terlik ve ayakkabılar kullanmanın ve uzanırken ayak kısmınızı bir yastıkla yükseltmenin bel ağrılarınıza faydası olacaktır. Bu dönem aynı zamanda bebeğinizin ilk hareketlerini hissettiğiniz dönemdir. İlk kez gebe olanlar bu hareketleri biraz daha geç hissedebilirler. Bu aylarda bebeğinizle aranızdaki ilişki güçlenir. Artık dışarıdaki sesleri duymaya başlamıştır. Tat cisimcikleri oluşmuştur. Akciğerindeki dallanmalar oluşmuş fakat hava ile karşılaşmak için gerekli maddeler henüz üretilmemiştir. Bu dönemde yapılan ultrasonlarda bebek cinsiyetini saptamak mümkün olabilir.
Üçlü tarama testi de (16-20 hafta arası) bu dönemde önerilmektedir. Bu dönemdeki doktor muayenenizde ne kadar kilo aldığınız önemlidir. Ayrıca gebelik şekeri taramaları da bu dönemin sonunda önerilecektir. Bebeğinizin oluşumunu tamamlayıp enerjisini büyümeye harcadığı bu haftalarda ikinci düzey ultrasona ihtiyacınız olup olmadığını doktorunuza danışın.

13-14. GEBELİK HAFTALARI

İnce derisinden tüm damarları görülebilir. Vücut gelişimi hızla devam ederek kafaya göre oranı giderek artar. Boyu (baş-popo) 85-90 milimetre, ağırlığı 25-35 gram kadardır. Bağırsakları kordon içerisinden karın içindeki yerlerine yerleşmekte ve karın ön duvarı oluşmaktadır.
Dalakta kan hücresi yapımı başlamıştır. Yüz kasları sinirleri yüz mimiklerini yapabilecek kadar gelişmiştir. Ultrasonda esneyip kaş çatabilir. Kol ve bacakları son uzunluklarına ulaşmış olup bundan sonra tüm vücut büyümesi ile paralel büyüyeceklerdir. Siz daha hissedemeseniz de hareketlerinde kuvvetlenme ve artış devam etmektedir.

15-16. GEBELİK HAFTALARI

İlk üç ayda oluşumu büyük ölçüde tamamlanan bebeğiniz, enerjisini büyümeye harcamaya devam eder. Ağırlığı 100 gram kadardır ve 16. haftadan itibaren kilosundaki artış hızlanır, bu sizin kilo almanıza da yansır. İkinci üç aydan itibaren kilonuz düzenli olarak aylık 1,5-2 kilo kadar artmalıdır. Büyümesi artık detaylara indirgenmiştir. Saç çizgisi belirlenmiştir. Göz araları yakınlaşmış ve kulaklar kafatasında olması gereken yerlere doğru hareketini tamamlamak üzeredir. Emme hareketi yaptığını ultrasonda görmeniz mümkün olabilir.
Artık tüm eklemlerini rahatlıkla hareket ettirebilir. Daha önce doğum yapanlar bu haftalarda bebek hareketlerini hissedebilirler, yeni anne olacakların ise daha 1-1,5 ay beklemesi gerekmektedir. Cinsiyetini de bebeğin pozisyonu elverdiği sürece öğrenmeniz mümkündür.

17-18. GEBELİK HAFTALARI

Ağırlığı 200 grama ulaşmıştır. İskelet sistemi gün be gün gelişmekte ve kemikleri sertleşmekte; cilt altında yağ depolanmaktadır. Sinir sistemi gelişimi de devam etmektedir. Bu haftalarda sinirlerin üzeri miyelin denen koruyucu zar ile kaplanır.
Kulakları artık duymaya başlar. Cinsiyet gelişimi tamamlanmıştır. Ama hala cinsiyetini öğrenemeyen ebeveynler olabilir. Karnınızın büyümesi ile omurganız, her geçen gün artan yükü dengelemek için öne doğru çekilir. Bu haftalardan itibaren bel ağrılarınız olabilir.

19-20. GEBELİK HAFTALARI

Beyin ve sinir sisteminin daha da olgunlaşmasıyla koku, tat alma, görme, duyma ve dokunma merkezleri gelişir. Sağlıklı bir bağ kurmak için onunla konuşabilir, müzik dinletebilirsiniz. Cildini amniyon sıvısının etkilerinden koruyan kremsi tabaka oluşmuştur. Bu dönemde gebeliğin tam yarısını geride bırakmış oluyorsunuz. Bebeğiniz 300-400 gram civarında ve boyu (baş-ayak) 25 santimetre kadardır. Bebeğinizin son doğum ağırlığı şimdikinin 9-10 katı olacaktır. Beslenmenizin içeriği bu aylarda bebeğin ihtiyaçlarını karşılamalıdır.

21-22. GEBELİK HAFTALARI

450 gram kadar olan bebeğinizin tüm vücudu ince tüylerle kaplanmıştır. Kaş çizgileri de belirginleşmiştir. Bebeğiniz artık yutma hareketi yapabilir. Yuttuğu amniyon sıvısı doğuma kadar akciğer ve hava yollarının gelişimini sağlamak için çok gerekli olup aynı zamanda idrarının da kaynağıdır. Bu yutma hareketleri sayesinde hem bebeğin gelişimi sağlanır hem de içinde yüzdüğü sıvı miktarı dengede tutulur.
İlk kez anne olacakların bir kısmı hala ilk hareketlerini hissetmemiş olabilirler. Bu haftalarda onlar da bu mutluluğu yaşayacaklardır. Diğerleri ise bu dönemde tekmelerini kuvvetlendirirler. Bebek hareketleri bebeğin iyi olduğunu gösterir. Artık bebek hareketlerini takip etmelisiniz. Her zamankine oranla azalma görüldüğünde doktorunuza başvurun. Hemen telaşa kapılmayın, bebeğiniz de artık uyku periyotları yaşamaktadır.

23-24. GEBELİK HAFTALARI

Ağırlığı 650 grama ulaşmıştır. Cildi hala kırışık olsa da altındaki yağ dokusunun gelişmesi ile hızla düzelecektir. Parmak ve ayak izleri bu haftalarda oluşur. Başındaki tüyler saç halini alır. İkinci üç ayın bitimi ile bebeğiniz ikinci dönemeci de atlatmıştır. Artık küçük bir bebek halini almıştır. Akciğer gelişimi hızlanmış, surfaktan dediğimiz ve doğumdan sonra soluk alıp verirken çok önemli olan bir maddenin yapımı başlamıştır. Bu haftada doğan bebeklerin ileri düzey yenidoğan yoğun bakım merkezlerinde az da olsa yaşam şansı olabilir.

Bu aylarda aldığınız kilolar ve karnınızın da etkisiyle hareketleriniz yavaşlar. Bel ağrılarında, kas kramplarında artış görülür. Sık sık tuvalete gitme ihtiyacı duyabilirsiniz. Bebeğinizin vuruşları daha kuvvetlidir. Göz kapakları hareket kazanmış, akciğerleri hava ile karşılaşmak için son gelişmelerini yapmaktadır. Bu dönemde gebelik kontrollerinin daha sık yapılması önerilir. Bu, hem sizin hem de bebeğiniz için ayrı önem taşır.
Tansiyon yükselmesi, ayak bileğinde ödem, sancıların başlaması, akıntı gibi şikayetlerinizin uzman tarafından değerlendirilmesi gerektiği gibi bebeğinizin de iyilik halinin ultrason ve kalp atımı takipleri (NST) ile saptanması gerekebilir.
Doğum telaşının hız kazandığı bu dönemde hem alışverişler hem de doğum eylemi kafanızı meşgul edip anksiyeteye neden olabilir. Doktorunuzla size uygun doğum seçeneklerini ve süreci enine boyuna konuşun, tüm sorularınızı sorarak açıklığa kavuşturun. Unutmayın ki normal doğum son ayınızda (37 hafta sonrası) herhangi bir zamanda gerçekleşebilir.

25-26. GEBELİK HAFTALARI

Bebeğiniz artık ultrasonda daha tombik görülür. Ağırlığı 700-800 gram ve boyu 35-38 santimetreye ulaşmıştır. Kıl yapımı tamamlanmış; kaşları, saçları ve tırnakları oluşmuştur. Dış sesleri daha iyi tanımlamakta ve tanıdık seslere tepki verebilmektedir. Akciğer damarları artmış, hava yollarının gelişimi ve surfaktan yapımı önem kazanmıştır. Ultrasonda da seçilebilen solunum kas hareketleri başlamıştır. Solunan amniyon sıvısı akciğer gelişimi için gereklidir. Bebek doğum kanalından geçerken akciğerlerindeki bu sıvıyı dışarı atacaktır. Bu haftadan itibaren gebelik şeker taraması yapılmalıdır. Size verilen 50 gram glikoz ile hazırlanan solüsyondan bir saat sonra kan şekeriniz ölçülür. Eğer yüksek bulunursa diğer aşamalara geçilir. Gebelik şekeri saptandığı takdirde diyetinizin profesyonel olarak düzenlenmesi ve doktorunuzun tavsiyelerini sıkı sıkıya takip etmeniz gerekmektedir.

27-28. GEBELİK HAFTALARI

Bebeğiniz anne karnının keyfini çıkarmakta, kilo alıp düzenli uyuma periyotları geçirmektedir. Göz kapaklarını açıp kapatabilir. Kirpikleri oluşmuştur. Bu hafta doğar ise birçok merkezde yaşam şansı olduğu kabul edilmekle beraber, akciğerlerin hava ile karşılaşması için daha çok zamana ihtiyaç vardır. Bu haftada annenin takibi de önem kazanmaktadır. Tansiyon ölçümleri, ayak bileğinde oluşan şişlikler ve kilo takibi önemlidir.

29-30. GEBELİK HAFTALARI

Beyin ve sinir sisteminin daha da olgunlaşmasıyla koku, tat alma, görme, duyma ve dokunma merkezleri gelişir. Sağlıklı bir bağ kurmak için onunla konuşabilir, müzik dinletebilirsiniz. Cildini amniyon sıvısının etkilerinden koruyan kremsi tabaka oluşmuştur. Bu dönemde gebeliğin tam yarısını geride bırakmış oluyorsunuz. Bebeğiniz 300-400 gram civarında ve boyu (baş-ayak) 25 santimetre kadardır. Bebeğinizin son doğum ağırlığı şimdikinin 9-10 katı olacaktır. Beslenmenizin içeriği bu aylarda bebeğin ihtiyaçlarını karşılamalıdır.

30-34. GEBELİK HAFTALARI

Bebeğiniz artık son hazırlıklarına başlamıştır. Cildi deri halini almış, kırışıkları daha da düzelmiş, lanugo denen tüyler azalmaya ve anne karnında bebek cildini suya karşı koruyan kremsi madde çekilmeye başlamıştır. Göz bebeği kas gelişimi sayesinde büyüyüp küçülerek ışığı fark edip tepki verebilir. Çoğu bebek başı aşağıda olacak şekilde doğum kanalına yönelmeye başlamıştır. Bazı bebekler son zamana kadar ters durabilirler. Bu haftalar erken doğumun sık görüldüğü haftalardır. Son hazırlık ve alışverişlerinizle yorulmamaya dikkat edin.

34-37. GEBELİK HAFTALARI

Boyu 45 santimetre, ağırlığı 2400-2700 gram olmuştur. Yuttuğu amniyon sıvısı bağırsaklarında mekonyum denen ilk kakasını oluşturmaya başlamıştır. Bebek sıkıntıya düştüğü zaman bu ilk kakasını anne karnındayken de yapabilir. Bu, bebek için tehlikeli bir durumdur. Bu yüzden son ayda daha sık doktor kontrolü hem sizin hem de bebeğin sağlık durumunun değerlendirilmesi için önemlidir. Şikayetiniz olmasa dahi kontrollerinizi ihmal etmeyin. Son ayda büyüyen bebeğiniz daralan yeri nedeniyle büyük dönme hareketi yapamaz ama tekmeleri yeterli ve kuvvetlidir. Bebek hareketlerini takip edin. Hareket sayısı her bebek için farklıdır. Önemli olan eskiye göre azalıp azalmadığıdır. Eğer azaldığını düşünüyorsanız doktorunuza başvurun.

37-40. GEBELİK HAFTALARI

Bebeğiniz miada ulaşmıştır. Organları kendi başlarına çalışacak olgunluğa ermiştir. Ağırlığı 3000 gram üzerindedir. Ortalama doğum ağırlığı 3500 gram olarak kabul edilse de her bebeğin doğum ağırlığı farklı olacaktır. Ultrasonda saptanan doğum ağırlığı farklı olabilir, buna şartlanmayın. Artık her an doğum olabilir, hazırlıklarınız tamamlanmış olmalıdır. Kendinizde akıntının artması, suyun gelmesi, sancıların sıklaşması, kanama olması gibi doğum belirtilerinin olup olmadığını gözlemleyin. Bu süre içinde doğumunuz başlamamışsa, son haftada doktor kontrolünü ihmal etmeyin; gün geçmesi durumunda size uygun takip planınızı öğrenin.

41. GEBELİK HAFTASI

Bazı bebekler geç doğabilir ancak bu durum yakından takip edilmesi gereken bir durumdur. Ultrason ve kalp atımı takipleri ile bebeğin ve annenin bu süreçte iyi olduğunun kontrol edilmesi gerekir. Bazı durumlarda doğumun başlatılmasına karar verilebilir. Doktorunuz ile bağlantı halinde kalın ve bebek hareketlerini takip edin. Geç doğan bebekler onları suya karşı koruyan kremsi tabaka azaldığından ciltleri özellikle avuç içleri ve ayak tabanları kırışık ve tırnakları oldukça uzamış olarak doğarlar.