Üreme sağlığı, üreme sistemi işlevleri ve süreci ile ilgili sadece hastalık ve sakatlığın olmaması değil, tüm bunlara ilişkin fiziksel, mental ve sosyal yönden tam bir iyilik halinin olmasıdır.
Cinsiyet ve yaşam dönemlerine özgü üreme sağlığı sorunları ve hizmet gereksinimleri farklılık göstermektedir. Özellikle erkeklere göre kadınlarda üreme sağlığı sorunları ve hizmet gereksinimleri adölesan dönemde artmakta ve 15-49 yaşta en üst düzeye ulaşmaktadır.
Doğurganlık dönemi olarak da adlandırılan 15-49 yaş, gebelik ve doğumla ilgili olay ve istenmeyen sonuçların yaşanması açısından önem taşımaktadır. Bu dönemde kadınların sağlık gereksinimleri “kadın sağlığı” temelinde ele alınmaktadır.
Aile Sağlığı Merkezimizde çalışan sağlık personelleri tarafından bu izlemler yapılmakta ve kadınların sağlık açısından değerlendirilmeleri sağlanmaktadır.
Bu izlemlerin zamanında ve yeterli sayıda yapılması kadın sağlığı ve beklenen yaşam süresinin geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Ülkemizde yapılan araştırmalarda; 15-49 yaş izlemleri ile gebeliği önleyici yöntemlerin kullanım sıklığının arttığı, istenmeyen gebeliklerin engellendiği, tespit edilmeyen gebe oranının azaldığı, daha erken dönemde kanser vakalarının saptandığı ve tetanoz bağışıklama oranlarının arttığı gösterilmiştir.
Varis Muayenesi: Kadında gelişebilecek olan dolaşım bozukluğu ve tromboflebitin değerlendirilmesini sağlar.
Meme Muayenesi: Memelerin muayenesinde; memelerin inspeksiyonu, memelerin palpasyonu ve kendi kendine meme muayenesinin (KKMM) kadına öğretilmesi gerekmektedir.
Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon (CYBE) Bulgusu Sorgulama:
PAP Smear: Pap smear serviks kanseri taramasında standart olarak kullanılmaktadır. Gerekli yönlendirmeleri yapıyoruz.
Kullanılan Gebeliği Önleyici Yöntemin Sorgulanması : Gebeliği önleyici yöntemlerinin detaylı değerlendirilmesi gerekmektedir.
Gebeliği önleyici Yöntemi Kullanmama Nedeni: Eğer kadın yöntem kullanmıyorsa, nedenini kaydediyoruz.
Risk Tespiti : Risklere özgü yaklaşımla bakım ve uygulamalar gerçekleştirilir.
15 - 49 YAŞ KADIN İZLEMİN AMAÇLARI
Doğurganlık davranışları ile ilgili bilgi edinmek
Gebeliği erken dönemde tespit edebilmek
Gebeliği önleyici hizmetleri sunmak
Cinsel yolla bulaşan hastalıkları önlemek, erken tanı ile tedavilerini sağlamak
Jinekolojik hastalıkların erken tanı ve tedavisine yardımcı olmak
Kronik hastalıkların erken tanı ve tedavisini sağlamak
Menopoz gibi özel dönemlerde danışmanlık hizmeti vermek
İnfertil ailelere yardımcı olmak
ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNİN KAPSAMI NEDİR?
Sorumlu üreme ve cinsel davranış, sorumlu ebeveynlik için bilgilendirme iletişim
Yaygın aile planlaması hizmetleri, aile planlamasında bilgilendirme-eğitim-iletişim ve danışmanlık
Etkin ana sağlığı hizmetleri, güvenli annelik, doğum öncesi bakım, sağlıklı doğum, doğum sonrası bakım, emzirme
Genital yol enfeksiyonlarının etkin kontrolü
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların önlenmesi, ve AİDS ile mücadele,
İnfertilitenin önlenmesi ve tedavisi
Güvenli olmayan düşüklere son verilmesi ve düşüğe bağlı sonuçlara gerekenin yapılması
Üreme sağlığı organlarının malignensinin (kanser) önlenmesi ve tedavisi
Beslenme
Bebek ve çocuk sağlığı
Adölesan sağlığı ve cinselliği
Sağlıklı yaşam biçimi
Çevresel faktörlerin düzenlenmesi
Sosyal, kültürel ve davranışsal faktörlerin düzenlenmesi